تحقیق نقش کتابخانه ها در جوامع اطلاعاتی

نویسندگان : آ همت آلتای و دیگران

مترجمین : فرض الله عزیزی ، نسرین غلامی ، شهاب چهری

مقدمه :

هنگامی که تاریخ نوع انسان بررسی می شود ، تحولات اجتماعی از جامعه کشاورزی به سمت جامعه صنعتی و در نهایت جامعه اطلاعاتی می رود. اطلاعات ، پایه قدرت و بهره وری علمی روزهای آغازین در تمامی جنبه های انسانی می شود. بهرحال ، اطلاعات بعنوان دوره ای مهم در جامعه اطلاعاتی محسوب شده است . هنگامی که جامعه اطلاعاتی بصورت دینامیکی و سریع تغییر کرد ، اطلاعات بصورت قطعی و ارزشی و منحصربفرد در آمد اگر چه مقایسه دوره های پیشین در این فضای تغییرات در نظر گرفته شد . اطلاعات بصورت افزایشی و به طور موازی و روبه جلو و به صورت گامهای آهسته و لحظه به لحظه پیش می رفت و جریان اطلاعات نتیجه یک تغییر سریع بود . موسسات زیادی در این دگرگونی سریع تاثیر گذار بودند و مجبور به نگهداری از تغییر تجربی بودند و حتی در پیشگام بودن در این فرایند نقش بسزایی داشتند . سپس در این حس و در این دوره از تغییرات به سمت جامعه اطلاعاتی کتابخانه ها تاثیر گذار بودند و پایه اساسی در مواجه با اطلاعات نیاز به خدمات اطلاعاتی برای جوامع بود تا بتوانند این خدمات را به آنها ارائه نمایند .

نیاز به کتابخانه ها به منظور خودسازی و بعهده گرفتن مسئولیت های جدیدتر در این فرایند دینامیکی ضروری بود .

کتابخانه ها یکی از موسسات آموزشی برجسته هستند که دانش و منابع را برای اقشار جامعه بر طبق نیازهایشان فراهم می نمایند و جزء خدمات آموزشی رسمی در دانشکده ها ، کتابخانه های پایه و بعنوان حمایت کنندگان از کوشش های آموزشی فردی در سالن های مستقل کتابخانه و بسترهای نرم افزاری مجازی محسوب می شوند . از این رو ، کتابخانه ها نقش مهمی را در آموزش به جامعه ایفا می کنند و بصورت منحصر به فرد عمل می نمایند . بخصوص ، کتابخانه ها بعنوان یکی از خصیصه های این تغییرات در جامعه اطلاعاتی محسوب می شوند . زیرا به منظورعملی کردن آن اشخاص می بایست در پارادیم آموزشی شرکت نمایند . افراد باید به کتابخانه بیایند و به خود یاری برسانند تا بصورت انفرادی و از طریق خدمات مجازی فعال کتابخانه ها تحقیقاتی را انجام دهند.

این کوشش انفرادی حاصل مفهوم جامعه اطلاعاتی است که بر روی قدرت دانش و فراهم آوری مجدد دانش که نتیجه حاصل ذهن بشر است با مردمی که صاحب این دانش شده اند تمرکزدارد .

در جامعه ای که در آن اقتصاد اطلاعات و اطلاعات (برای به ثمر رسیدن) به طول می انجامد افراد برای دسترسی به اطلاعات و ایجاد اطلاعات و به روز رسانی و استفاده از آن علاوه بر نیاز به توسعه توانایی های یادگیری مستمر همچنین نیاز به مهارت های سواد اطلاعاتی دارند.

به همین دلیل است که کتابخانه ها مکان مهمی در جامعه اطلاعاتی هستند همچنین کتابخانه ها بعنوان موسساتی که اطلاعات را حاصل ، وارد و توزیع می نمایند . کتابخانه ها نقشحیاتی خود را با ویژگی های ذکر شده دارند و افراد جامعه به طبع آن باید نیاز اطلاعاتیشان را ارتقاء دهند.

جامعه اطلاعاتی :

در جامعه اطلاعاتی امروز ، یک دگرگونی برای یک شکل تولید ایجاد شده که بر اساس آن رایانه ها و فناوریهای اطلاعاتی جامعه شکل تولید صنعتی جوامع صنعتی ادوار قدیم را خارج کرده اند . جامعه اطلاعاتی بر خلاف فاکتورهای تولید جوامع صنعتی اشاره به یک ساختار جامعه جدیدتر دارد که اصول فاکتور اطلاعات و فناوریهای ارتباطی و اطلاعاتی را شکل داده که بعنوان نیروی راندمان کمک می نماید . خصوصیات اصلی این فرم از جامعه بعنوان “راه سوم” و بوسیله تافلر توصیف شد که اطلاعات تمرکز دارد روی تولید فناورانه همچنین اطلاعات تولید شده در هر محدوده از اقتصاد کاربرد دارد(بایرام ، ۲۰۱۰).

بیان مفاهیم جامعه پست صنعتی توسط دانیل بل ، جامعه اطلاعاتی توسط وای . ماسودا ، تحولات عظیم توسط پاتریکو آبوردان ، دوره تکنوترونیک توسط زبیگنیف بریژنیسکی ، دوره پست مدرنیسم و اقتصاد اطلاعات توسط ارکان در سال ۱۹۹۳ و بیان جامعه اطلاعاتی بعنوان اشکال جامعه در اطلاعات جریان پیدا کرد و در مقیاس جهانی در هر جنبه از زندگی و بصورت منحصربفرد و به اشکال مختلف آموزشی مورد تایید قرار گرفت . این قاعده که در آن مفاهیم را به عنوان انعطاف پذیری ، تنوع ، خلاقیت و نوع آوری و یک شبکه متشکل از نفوذ پیچیده دولت در می آورد شناخته شده است (گولتان ، ۲۰۰۳).

به عبارت دیگر ، جامعه اطلاعاتی یک نوع اطلاعات برای جامعه است که در آن از رایانه و ابزارهای وابسته به رایانه استفاده می شود و اینکه ارتباطات عظیم رسانه ای و منحصربفرد در فراسوی مرزها چگونه حاصل می شود و کجا استفاده می گردد و فعالیتهای اقتصادی پایه چگونه به شکل علمی انجام می گیرد و خدماتی که توسط تولیدکننده و مشتری به کمک همدیگر تهیه می شود به چه صورت مورد استفاده قرار می گیرد . وخدمات اطلاعاتی و سرمایه انسانی و آموزش بی حد و حصربه چه نحوی حاصل می گردد کهدر ارتباط با این قضیه مهم سازمانهای بین المللی زیادی به منظور کنترل و تسلط بر نحوه استفاده از این خدمات بوجود آمده اند.(روغنچی و آنامری ،۲۰۰۴)

در جامعه اطلاعاتی ، دانش روی تمامی بخش های جامعه از طریق فناوری تاثیر دارد. استفاده از مدیریت جدید و تکنیک های اتوماسیون یکی از ویژگیهای این عصر است . جامعه اطلاعاتی در این عصر تجلی یافته است . در آینده نزدیک ، جوامع به اهدافشان می رسند و شهروندان دیدگاههای جدیدتری برای ارتباطات و سازمانهایی که قصد استفاده از فناوریهای اطلاعاتی دارند ایجاد می نمایند . در این زمینه ، ویژگیهای زیادی در مورد اطلاعات وجود دارد که شامل :

۱. رشد وسیع و فعال اطلاعات

۲. جهانی و سریع بودن اطلاعات

۳. اختصاصی ، منظم و چند وجهی بودن اطلاعات

۴. دارای ارزش اقتصادی و تقسیم جغرافیایی اطلاعات

۵. تغییر در وضعیت اطلاعات خصوصیت دیگر جامعه اطلاعاتی می باشد.

مردم می دانند چه وقتی اطلاعات را بعنوان یک آیتم مناسب ارزیابی نمایند ، اطلاعات منبع سودمند و ابزار خوبی برای تصمیم گیری کنترل می باشد . نیاز به قابلیت های اطلاعات برای آموزش و توسعه در تمام دوران زندگی دلیلی است در حمایت نمودن از برنامه سواد اطلاعاتی می باشد(باربر، پیزانو ، دی آلساندرو ، روماگنولی ، پارسیال ، دی پدرووگرگو ، ۳،۱: ۲۰۰۶)

دیدگاهها و نگرشهای زیادی در ادبیات و خصوصیات جامعه اطلاعاتی وجود دارد روغنچی و آنامریک در ۲۰۰۴ خصوصیات جوامع اطلاعاتی را در بررسی که انجام دادند منابع قابل توجهی را تحت عناوین زیر حاصل و ارائه نمودند که شامل :

۱ . ظهور بخش اطلاعات و توسعه و تولید فشرده آن

۲ . استقرار شبکه های اطلاعات ، بانک های اطلاعاتی و شبکه های ارتباطی برای دسترسی سریع به دانشی که هر کسی به آن نیازمند است تا به حق به آن دسترسی پیدا کند .

۳ . تغییر در مشکلات انسانی ، بیکاری و نگرانی از دیکتاتوری در رژیم مالی جوامع صنعتی و نگرانی از آینده و نقض حریم خصوصی و رسیدن به سرعت تغییر در جامعه اطلاعاتی که باعث این تغییرات شده است .

۴ . جایگزین نمودن نیروی یدی و ماشین به جای ظرفیت فکری وروانی

۵ . ایجاد ساختار دموگرافیکی در جامعه اطلاعاتی به منظور در اولویت قرار دادن افراد برای آموزش کیفی و تربیت مناسب آنها

۶ . برجستگی آموزش مداوم آنها

۷ . ادامه تولید اطلاعات جدید و در نتیجه افزایش بیشتر و کیفی انتشارات

۸ . درگسترش جهانی اطلاعات ، محدودیت های زمانی و مکانی نه بصورت طولانی بلکه بصورت بازه زمانی کوتاه در دسترسی به اطلاعات و ارتباطات وجود دارد(روغنچی و آنامریک ، ۲۰۰۴)

به شکلی خاص ،ازمیان چهار ویژگی که در بالا ذکر گردید ، تحقیق و توسعه حائز اهمیت بیشتری در جامعه اطلاعاتی می باشد . در این مفهوم ، به منظور تولید و توسعه اطلاعات که کلید فاکتور تولید و بعنوان یک منبع استراتژیک آموزشی محسوب می شود می بایست این عامل را ابتداعا بعنوان جزئی از سرمایه گذاری علمی ، فناوری و نیروی کار در نظر گرفته شود .

دراعصار گذشته هنگامی که نقش اطلاعات رساندن نگرش خاصی بود ، ارزش داده ها برای جوامع بعنوان باز کردن دید دیگران و ارتباطاتشان محسوب نمی شد ، همچنین بعنوان هدف اصلی ایجاد ایده های پایه ای در آن دوران نبود بلکه آموزش در یک جامعه اطلاعاتی می بایست تغذیه کننده و ارتقاء دهنده نسل هایی باشد که توانایی توسعه ایده های جدید و مفاهیم جدید را برایشان داشته باشد.

این نیازها زنان و مردان را در فرایند آموزش و در شرایط تغییرات و پیش بینی آینده بصورت ضروری مورد پذیرش قرار می دهد تا نقطه نظر انتقادی خودشان را بصورت عملی در ارتباطات جدید ساختاری داشته باشند(آیکاچ ، گانایدن و ییلماز ، ۲۰۱۱)

هدف عمده از این آموزش در جامعه اطلاعاتی اجتماعی کردن افراد و پذیرش زنان و مردان دراین فرایند است که جهان را متحول نمایند. زیرا ویژگی اصلی جامعه اطلاعاتی تغییرات سریع در آن می باشد . هدف اولیه آموزش در جامعه اطلاعاتی “آموزش در تدریس” می باشد . در آموزش افراد قصد این است جامعه آموزشی (مدرسین آموزشی) را هدایت نمائیم . افراد به منظور تولید اطلاعات جدید به اطلاعات موجود نیاز دارند . این روشی است تا امروزه ازغافله عقب نمانیم . با درک تغییر در انتقال فرایند جامعه اطلاعاتی ، دانشکده ها حالا بعنوان موسسات کاری تمام وقت محسوب می شوند و جزیی از تولید دانش در مواجهه با بزرگسالان هستند . هنوز نقش دانشکده در فرایند آموزش کاهش نیافته است . امروزه ، آموزش محدود به دانشکده ها نشده و ابزارکار بطور نسبی تغییر کرده است وبعد مکان را از بین برده استو آموزش الکترونیکی که شامل آموزش از راه دور و آموزش مجازی می باشد به شکل کاربردی در نظام آموزشی تجلی یافته است .

فرایند روشنفکری نه تنها محدود به دانشکده ها نیست بلکه کل زندگی افراد را درجامعه اطلاعاتی تحت پوشش قرار داده و باعث توسعه پایدار زندگی آنان شده است. هنگامی که آموزش به اتمام می رسد و بعد از اینکه دانشجویان دوره محدود دانشکده را در جامعه صنعتی به پایان می رسانند به این معنی نیست که دیگر در جامعه اطلاعاتی به آموزش نیاز ندارند . حتی ممکن است نیاز به آموزش کیفی برای ورد به دانشکده در جامعه امروزی بعنوان پیش شرط و ضروری باشد . آموزش دوران زندگی یکی از ویژگیهای قابل توجه سیستم آموزشی در جامعه اطلاعاتی می باشد(آکتان ، ۲۰۰۷)

کتابداران می توانند نقش یکی از بازیگران برجسته فرایند آموزش دوران زندگی را ایفا نمایند .فرایند آموزشی دوران زندگی می تواند افراد را نسبت به سودمندی اطلاعات ، دسترسی به موضوعات ، آشنایی با آن ، ارتباط با اطلاعات و استفاده از موضوعات اطلاعات در زمینه سوددهیش وی را توانمند نماید . افراد با آموزش متمرکز و وسیع اطلاعات می توانندبا استفاده از آن و فهم درست از آن ، بهره مند شوند . کتابخانه های عمومی افراد را در استفاده از فناوریهای اطلاعاتی مختلف توانمند می نمایند تا در دسترسی به ابزار و کیس های آموزشی در یافتن اطلاعات و استفاده مفید از کانالهای مختلف وی را یاری نمایند . بهرحال ، به منظور کارآمدی بیشتر ، کتابخانه های عمومی در دسترسی آسان و ارتباط با موسسات آموزشی دیگر نیازمندند تا شبکه ای از مراکز آموزشی ایجاد نمایند(بریسن ، ۲۰۰۱)

تغییر در مفهوم آموزشی و ابلاغ ترم آموزشی در دوران زندگی که بصورت خاص در جامعه اطلاعاتی یکبار انجام می گیرد و کتابخانه ها به آسانی به اطلاعات تولید شده ، مصرف شده ، فرایند اجتماعی شدن ، مکان یابی در آموزش به افراد و در اختیار قرار دادن ابزارهای فرهنگی اجتماعی مجهز می شوند .

ایجاد دوره آموزشی فردی مورد حمایت و پشتیبانی افراد و خدمات هوشمند آموزشگاهی به شکل درستی مورد استفاده افراد قرار می گیرد(جهانگیر،۲۰۱۰)

به عبارت دیگر ، کتابخانه ها قواعد جدیدی را برای خودشان در پارادیگم آموزشی جدید و نگرش های آموزشی دوران زندگی تعریف کرده اند . ایفا کردن نقش های مهم از تولید تا مصرف دوره ای اطلاعات باعث شده تا کتابخانه بعنوان خروجی جامعه اطلاعاتی و یکی از آن موسسات محسوب شود که خروجی آن تحت عنوان بازخورد جامعه اطلاعاتی یا تغذیه کننده جامعه اطلاعاتی محسوب می شد . (یلماز،۲۰۱۰)

سواد اطلاعاتی مفهوم دیگری را برای آموزش دوره زندگی ارائه نموده و به عنوان عاملی افراد را باسواد اطلاعاتی می کند تا قادر شوند به اطلاعات مورد نیازشان در فرایند آموزشی دوره زندگی به شکلی آسانتر دسترسی پیدا کنند .

در گزارش سال ۱۹۸۹ انجمن کتابداری امریکا کوشش شد تا اهمیت سواد اطلاعاتی برای افراد و توسعه اجتمایی آنان به اشکال زیر بیان شود:

شخص قادر به تشخیص اطلاعات مورد نیازش شود و توانایی تحلیل ، ارزیابی و استفاده موثر از نیازهای اطلاعاتیش را داشته باشد(انجمن کتابداری امریکا،۱۹۸۹).

یک فرد با سواد اطلاعاتی به چند دلیل روی تحقیق ، مدیریت و کاربرد مهارت های اطلاعاتی تاثیر دارد(ماگنیگبتو،۲۰۱۰ : ص. ۱۴۶).

کتابخانه در جامعه اطلاعاتی :

مسیر جامعه اطلاعاتی به فرایند دانش ، تولید آن و استفاده از نیروی آن منتهی می گردد . امروزه در عصر اطلاعات ، جوامع در رسیدن و حصول امتیازات اطلاعات ناتوانند و در استفاده از استانداردهای صنعتی و حتی جوامع کشاورزی مجبورند . در عصر اطلاعات ، یک کشور در توسعه اطلاعات قادر است که آنرا تولید کند و از جامعه اطلاعاتی دریک دوره و بصورت ارزشی و خوب برای شهروندانش وتوسط کاربرد نیروی اطلاعات استفاده نماید . همچنین از دیدگاههای اطلاعاتیشان و فناوریهای ارتباطیشان در کشور بصورت خط مشی های الکترونیکی و سیاست هایی در سطح ملی استفاده نمایند .

هنگامی که در جوامع کشاورزی و صنعتی از نیروی کارگری و نیروی ماشین استفاده می شود در مقابل در جوامع اطلاعاتی از نیروی فکری استفاده می شود(تونتا ،۱۹۹۹). کتابخانه ها موسسات فرهنگی اجتمایی محسوب می شوند که صاحب تاثیر بسزایی در دگرگونی جوامع اطلاعاتی دارند و به عنوان محلی برای جمع آوری ، نگهداری و ارائه دهنده اطلاعات محسوب می شوند همچنین هدف آنها برخورد با نیازهای اطلاعاتی و تاکید روی آن برای جوامع می باشد (یلماز،۲۰۱۰).

کتابخانه ها بعنوان یکی از موسساتی محسوب می شوند که در تربیت کیفی مردم همکاری می نمایند و می بایست مردم را به سمت جامعه اطلاعاتی سوق دهند .

دسترسی به داده های ثبت شده و گردآوری شده کتابخانه ها را قادر نموده است تا در یک محیط بصورت هوشمندانه پروژه هایی را درقالب های لمسی به ثبت برساند و کتابداران برای تعریف داده های ثبت شده اطلاعاتی در این پروژه بعنوان یک رابط عمل می نمایند. ارتباطات خصوصی ، پیشنهادهای شغلی و اسناد غیر چاپی بطور کلی جزء دارائیهای آنان محسوب می گردد . آنها قسمتی از اطلاعات وسیعی هستند که مردم میتوانند از آن اطلاعات استفاده نمایند که این توانایی را به آنها تنفیذ می نماید تا بوسیله کتابداران به سبب ارزشهای تحقیقاتی مناسبشان مورد ارزیابی قرار گرفته و انتشار یابند(نویل ،۱۹۸۴ ؛ ص ۸).

با دگرگونی فرایند جامعه اطلاعاتی ، کتابخانه های انجمن ها و مراکز اطلاعاتی دیگر به اشکال دیگری تغییر یافته اند و نسبت به این موسسات در فراهم آوری کتابها و اسناد دیگر و ارائه آنها ماهیتشان تغییر کرده است(کاراکاس ، ۱۹۹۶).

امروزه کتابخانه های دولتی به عنوان یکی از مکانهایی که می توانند توانائیهای آموزشی دوران زندگی را توسعه دهند عمل می نمایند . همچنین کتابخانه های کودکان آموزشگاهی با کتابخانه های عمومی در یک راستا قرار دارند و کتابداران هدایتگر موسسات و اشخاص هستند تا بتوانند جامعه را با این توانائیها آشنا سازند(ارسوی و یلماز،۲۰۰۹) .

پیوند مستقیمی بین جامعه اطلاعاتی و کتابخانه ها وجود دارد و ویژگی اصلی جامعه اطلاعات همین ارتباط دو سویه است و کتابخانه ها به عنوان مکانهایی محسوب می شوند که اطلاعات را گردآوری ، ذخیره ، نگه داری و ارائه می نمایند . خدمات کتابخانه ای نقش مهمی را هم در توسعه اقتصادی و هم در توسعه اجتمایی دریک کشور ایفا می نمایند .

کتابخانه ها یکی از پایه های جامعه اطلاعاتی محسوب می شوند که دانش را به صورت جمع آوری شده و به تدریج انتقال و اشاعه می دهند (یلماز وآیدین،۲۰۱۱).

خصوصیات جامعه اطلاعاتی در کتابخانه ها ،ازدیدگاه بریسن :

فاصله و سکونت مانعی برای توسعه اقتصادی ، اجتمایی ، ارتباطات ، آموزش اجراء کاری و سهیم شدن کامل در جامعه نیستند .

داده ها بطور تصاعدی افزایش می یابند و نیاز است تا در مورد هر جنبه ای از زندگی و به منظور دسترسی به این داده ها تصمیم گیری شود .

دانش بعنوان یک عامل فرهنگی روش های جدید تفکر ، ارتباطات و خلاصه افکار ممکن محسوب می شود(فرهنگ و خلق ایده ها).

ابداعات هدایت شده ایده های بهتری را در دوره هایی از توسعه هوشمند و ارزش اجتمایی خلق می کنند(ابداعات،ارزش های هوشمند اجتمایی)

اشخاص ، اجتماع و سرمایه گذاری مجدد موسسات برای اطلاعات و فناوریهای ارتباطی هدایت شده در استمرار و تازگی اطلاعات ( تازگی اطلاعات و سرمایه گذاری مجدد)

درگزارش ایفلا نکاتی در رابطه با جامعه اطلاعاتی و کتابخانه ها بطور وضوح و خلاصه وار ذکر شده است :

۱ . کتابخانه ها جزو شبکه های موجود و منابع اولیه جامعه اطلاعاتی محسوب می شوند .

۲ . کتابخانه ها لینک می شوند به کاربران اطلاعات و در اکثر قسمت های جهان قابل دسترس می باشند.

۳ . کتابخانه ها موسسات تخصصی در ارزیابی محتوای منابع اطلاعاتی محسوب می شوند .

۴ . هر شخصی می بایست سواد استفاده از اطلاعات و فناوریهای ارتباطی را به منظور استفاده و تسهیل جامعه اطلاعاتی را داشته باشد . مخصوصا کتابخانه ها اهمیت بالایی در بعهده گرفتن آموزش مردم (که نیاز به آموزش دارند و از نظر مهارت مهارت کافی ندارد و بیکارند) را دارند . به عبارت دیگر ، کتابخانه ها تسهیل کننده یادگیری و آموزش محلی به همراه برنامه های ویژه آموزش سازمانی برای استفاده مهارتی از اطلاعات و فناوری ارتباطات محسوب می شوند .

۵ . کتابخانه ها همچنین از موسسات حمایت می کنند تا بعنوان قسمتی از اطلاعات و فناوریهای ارتباطی شبیه آموزش از راه دور در آیند .

۶ . کتابخانه ها همچنین متعهد شده اند راهنمایی و هدفمند نمایند اصولی را برای پروژه هایی که در طراحی و گسترش شبکه ICT نقش دارند و ممکن است آنانرا به موسسات آموزشی و پژوهشی لینک نماید .

۷ . کتابخانه ها همچنین می توانند قسمتی از توسعه مدلهای کاربردی مثبت اینترنت باشند و وب گسترش یافته را بصورت متنوع و نامحدود که سرشار از منابع بسیار خوب است پیشنهاد نمایند .

۸ . کتابخانه ها بعنوان نکات دسترسی به اینترنت اصلی جوامع محلی در سیاست های جامعه اطلاعاتی ، در سطح ملی و منطقه ای مکان یابی شده اند .

فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی ابزارهای دیگری در کتابخانه ها هستند که روی جامعه اطلاعاتی تاثیر می گذارند اما فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی هرگز روی کتابخانه ها ، مراکز اطلاعاتی و خدماتشان در جامعه اطلاعاتی تاثیر گذار نیستند .

پیشرفت های مهمی با ورود فناوریها اطلاعاتی و ارتباطی در کتابخانه ها ایجاد شد که در زیر به آنها می پردازیم :

درکتابخانه ها و مراکز اطلاعاتی ، داده ها از منابع منتشره بصورت الکترونیکی بازیابی می گردند . بر این اساس کتابخانه بعنوان یک موسسه اهمیت فیزیکی اش را از دست داده زیرا مفاهیم خدمات اطلاعاتی به شکلی جدید نمود پیدا کرده است . ساختار سازمانی وسیع سنتی برای آنهایی که قابل انعطاف هستند و به نسبت کوچک اند اما این ساختار برای آنهایی که دسترسی به نقات وسیعی را دارند و در مقیاس های زمانی خدمات بیشتری را دریافت می نمایند چشمگیرتر است .

بوسیله خدمات دهی اطلاعاتی مناسب فهرستهای آنلاین (پیوسته) ، اسکن(خواندن) آنلاین ، نشر الکترونیکی و امکانات مشابه ، ذخیره اطلاعات و ابزارهای مورد تقاضا بصورت اینترنتی فراهم شده است .

در چرخه اطلاعات ، کامپیوتر و فناوریهای ارتباطی جانشین کاربران و اسناد گرفته تا جدول های کاربران شده اند . بهرحال ، برای انجام این کار ، کاربر باید شایستگی اینرا داشته باشد و بتواند برخی از هزینه های مالی را از هزینه های اطلاعاتی جدا کرده و پرداخت نماید .

امروزه ، محیط شبکه ها و مردم فناوریهای جدیدی را برای تجدید نظر در اطلاعات و مبادله هوشمندانه اطلاعات تقاضا نموده اند . کتابخانه های دیجیتالی بصورت افزایشی و بعنوان یک کانال قابل توجه در دوره هایی برای رسیدن به منابع اطلاعاتی وسیع و مجموعه ای از خدمات به علاوه به منظور ایجاد دیدگاههای جدید برای مجموعه ای از خدمات بعلاوه به منظور ایجاد دیدگاههای جدید برای مجموعه ای از داده های وسیعتر نسبت به منابع متنوع سازمان دادن به آنها و دسترسی به این ظرفیت های داده ای عمل می نمایند . کاربران می توانند با کمک سیستم های کتابخانه دیجیتال در راستای منابع و خلق ارتباطات برای حل مشکلات متنوع اطلاعاتی بوسیله جستجو گام بردارند(فنگ،جس فلد و هاپنبراورز،۲۰۰۵ : ۹۷ ج :۹۸).

نتیجه و پیشنهادات :

کتابخانه هاجزء یکی از موسساتی محسوب می شوند که روی دگرگونی و فرایند جامعه اطلاعاتی تاثیر گذار می باشند . ساختار پایه آموزش کتابخانه ها مواجه است با گسترش آموزش رسمی که بایستی مورد نقد و بررسی قرار گیرد. در این چارچوب از نگرش های جدید ، سواد اطلاعاتی و آموزش دوران زندگی که جزو ساختاری متناوب و پایه ای هستند در کتابخانه استفاده می شود . در نتیجه ، جامعه اطلاعاتی تغییر سریع و دگرگونی هایی پیدا کرده است به عبارت دیگر پذیرش مداوم باعث شده تا کتابخانه ها مطابق با نیازهای امروزی ساختار تازه ای پیدا کنند .

در اینجا چندین پیشنهاد در باره کیفیت های این نوع کتابخانه ها وجود دارد که می بایست آنها در جامعه اطلاعاتی داشته باشند در ذیل می آید:

۱. دانش بعنوان یک ثروت معتبر و منبع اولیه فراوانی در جامعه اطلاعاتی محسوب می گردد . از این نقطه نظر ، آن قابل دسترس می باشد برای کتابخانه های جوامع اطلاعاتی تا مسئولیت های جدید را بعهده گیرند و با آن در چالش باشند.

۲. کتابخانه ها باید بصورت ضروری در جامعه اطلاعاتی و به منظور سود پایه فناوریها را بکار گیرند همچنین کتابخانه ها باید در زمینه فناوری و خدمات حرفه ای تر پیشرفت نمایند .

۳. در جامعه اطلاعاتی کتابخانه ها که بعنوان موسسه آموزشی عمل می نمایند می بایست اولویت ها را در نظر بگیرند یک ویژگی مشارکتی آزاد در باره خودش و تصمیماتش اتخاذ نماید در موازنه با این ویژگی ، کتابخانه های جامعه اطلاعاتی باید تنوع بیشتری داشته باشند و به همراه خود و محیطشان در مقابل این ویژگی به توافق برسند و قابل انعطاف باشند .

۴. پس از کاهش در سیاست های میانه ، در جامعه اطلاعاتی کتابخانه ها باید شکلی از تجدید نظر را در مورد خود ایجاد نمایند و تغییراتی را در پیشنهاد خدمات متناوب با فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی بعلاوه در ماموریت های آموزشی بکار گیرند .

۵. کتابخانه ها همچنین می بایست خدمات وسیعی را بوسیله همکاری در شرکت ها ، تعاونی های مشورتی ، ادارات حکومتی و آژانس های داوطلبانه پیشنهاد نمایند . کتابخانه ها در جامعه اطلاعاتی نیاز به اصالت و سادگی بیشتری دارند .

۶. براساس آموزش دوران زندگی ، کتابخانه های جامعه اطلاعاتی باید جزو موسساتی باشند که منابع انسانی باارزش ، تکامل علمی فرهنگی و سازمانی را دنبال می کنند و کمک می کنند که افراد به نحو مطلوبی وضعیتشان را بهبود نمایند .

۷. کتابخانه های جامعه اطلاعاتی در خدمات اطلاعات جهانی ، افزایش سطوح علمی ، فعالیتهای اجتماعی ، هنری و موسسات آموزشی مسئولیت پذیرند و در این باب پیشنهادهای سازنده ای دارند و بنحو مطلوب باید با جامعه ، دنیا و حکومت و تجارت جهانی جوامع اطلاعاتی در تماس مداوم باشند و همکاری نمایند .

عنوان به زبان انگلیسی :

The role of the libraries in the information society

برگرفته از سایت :

www.kirklareli.edu.tr/download//by-files/۳۱۷۹۶۰۹۲.html

مترجمین :

فرض الله عزیزی ، نسرین غلامی ، شهاب چهری